De geschiedenis van de stropdas

De stropdas zoals wij die kennen heeft ongetwijfeld de halsdoek als verre voorouder. Met wat fantasie heeft een smal uitgevallen halsdoek die om de nek is geknoopt al diverse kenmerken die met de stropdas overeenkomen. De halsdoek is door de hele geschiedenis heen terug te vinden. Zo droeg men in het Romeinse Rijk een smalle doek om de nek bedoeld om de wind te weren en indien nodig de mond af te vegen of de neus te snuiten. Ook later zien wij de halsdoek nog in vele landen en volkeren terug.

Pas in de twintiger jaren van de vorige eeuw krijgt de stropdas het uiterlijk zoals hij dat nu nog heeft en ondanks een terugval in de zestiger jaren, als het dragen van een stropdas voor zeer burgerlijk wordt uitgemaakt, is hij nu niet meer uit het modebeeld weg te denken.

Van de vele kledingstukken die de mens draagt, is er één die opvalt door zijn schijnbaar nutteloosheid: de stropdas. Niet alleen is de beschermende functie van de stropdas ver te zoeken, veel mensen vinden het ook een hele opgave er één (correct) te dragen. Toch is het voor veel anderen een onmisbaar deel van de garderobe en zouden ze er niet over denken om de deur uit te gaan zonder "gekleed" te zijn. Daarnaast is dit merkwaardige kledingstuk voor een aantal mensen (in Nederland schat men zo'n 2000) een prima en leuk verzamelobject.

Het verzamelen

Als je over stropdassen praat met verzamelaars wordt het je al snel duidelijk dat het verzamelen van stropdassen met "bedrijfslogo" geen nieuwkomertje is in de verzamelwereld.

Voor mij begon de hobby eigenlijk eind 1984, toen ik via mijn werkgever, een reizen verkopende bankinstelling, een studiereis mocht maken naar Parijs. Op het afscheidsdiner kregen de dames een shawl en de heren een stropdas van de FTS (Franse Toeristen Service), die de reis heeft georganiseerd. Je bent dan nog geen verzamelaar, maar als je er later weer een aantal bij krijgt en er met vrienden, collega's en kennissen toevallig over praat, wordt je al gauw door de omgeving "de stropdassenverzamelaar" genoemd en gaan mensen voor je op zoek of geven je adressen van anderen die ook een verzameling stropdassen hebben.

Ook ga je zelf fanatieker worden en je loopt de rommel- en vlooienmarkten in je omgeving af. Je bezoekt verzamelbeurzen en zet advertenties in speciale verzamelbladen en zorgt door middel van ludieke acties dat je de plaatselijke en landelijke pers haalt, wat bij mij resulteerde in artikelen in de plaatselijke krant en diverse verzamelbladen. Verder lees je veel verzamelbladen en de gratis advertentiebladen en momenteel is er veel aanbod via internet op bijvoorbeeld Marktplaats.nl. Je reageert dan op mensen die reclame stropdassen aanbieden en voor je het weet heb je, net zoals ik,

in al die jaren een verzameling van 1500 stropdassen opgebouwd

Deze zijn allemaal opgehangen in kasten en uiteraard ook keurig geadministreerd in een Excel bestand, zodat je altijd kunt zien wat je in de verzameling aan stropdassen hebt zitten en ook kun je gemakkelijk nakijken als je dassen gaat ruilen, of je deze al in de verzameling hebt zitten.

De specialisatie

De meeste verzamelaars hebben zich toegelegd op speciale verzamelingen en er zijn ook verzamelaars die alles verzamelen op het gebied van stropdassen en als je weet dat er jaarlijks door de dassen fabrikanten 1000-den dassen met een bedrijfs- of reclame logo worden geproduceerd, dan weet je ook dat de verzameling nooit compleet is. Vandaar deze specialisatie. Er zijn verzamelaars die honderd dassen hebben en er zijn er die er duizenden hebben en er is mij iemand bekend die er ruim 10.000 in de verzameling heeft.

Zelf heb ik mij toegelegd op de dassen van Banken-Fokker-Luchtvaartmaatschappijen-Automerken-Bierbrouwerijen-Gemeenten en Openbaar Vervoer en dassen die ik zelf mooi vindt. Het leukste vind ik om te proberen de dassen zo te krijgen dat ze niets kosten, maar soms moet je ook wel eens een flink aantal dassen kopen (voor een redelijke prijs) om weer verder te kunnen gaan met het verzamelen. Zitten er dan dassen tussen die ik al in de verzameling heb zitten, dan worden die weer als ruilmateriaal gebruikt voor mede verzamelaars. Je legt ook regelmatig contact met mede-verzamelaars om te ruilen of te kopen/verkopen en die weten dan ook wat ik verzamel. Daarnaast is praten over je hobby een uitstekende manier om je verzameling uit te breiden en als je iemand je collectie laat zien, dat werkt ook aanstekelijk.

De vereniging

In 1986 las ik in een weekblad een verhaaltje over iemand in Groningen die vanwege zijn hobby een vereniging wilde oprichten voor het verzamelen van stropdassen en iedere verzamelaar van stropdassen kon daar lid van worden en als verzamelobject heeft de stropdas zich inmiddels wel bewezen. De in 1986 opgerichte vereniging D.a.i.t.c. wat staat voor the Dutch Association of International Tie Collectors is een nog steeds bestaande vereniging met ongeveer 150 leden en men is inmiddels ook bezig met een eigen internet site. (www.daitc.nl) Deze vereniging heeft een eigen clubblad Tie-magazine, organiseert 2x per jaar een ledendag ergens in den lande en daar kunnen de leden dan onderling dassen ruilen. Ook probeert men jaarlijks een eigen (gesponsorde) das uit te brengen.

Informatie omtrent de vereniging is te verkrijgen bij de redactie van het Tie-magazine te weten: Maarten Kuurman, Merkmanstraat 20, 2013 EB Haarlem.  

De toekomst

Verdere uitbreiding van de verzameling doormiddel van het ruilen en aan- en verkopen van stropdassen en ook eventueel het aanschrijven van bedrijven. Om alles goed administratief bij te houden daar gaat veel tijd in zitten en ook zal het misschien gaan gebeuren om alle stropdassen te scannen.

Dick Bonarius

© www.moetjekijken.nl