Spijkers en punaises

Martien Pepers uit Veghel spaart al een jaar of 30 spijkers. Martien had meerdere verzamelingen, zoals sigarenbandjes, postzegels, Rabobank kalenders, aanstekers en molens. Dit werd zoveel, dat hij besloot zich te specialiseren tot de 2 leukste verzamelingen: spijkers en molens. Als timmerman had hij al veel te maken met allerlei soorten spijkers.

De echte start van de verzameling begon in Oostenrijk. Een vakman was aan het werk, Martien maakte een praatje met hem en kreeg een grote spijker van 30 centimeter mee. Deze lengte komt niet vaak voor. Martien heeft diverse lange spijkers in 2 soorten:

  • draadnagelspijkers, die worden uit een draad getrokken en voorzien van een kop en een punt
  • gesmede spijkers, een stuk gloeiend heet metaaldraad wordt in een mal of in een vorm geperst
Bovenaanzicht spijkers
Notenkraker

Martien reist graag en komt vaak van vakantie terug met een aantal nieuwe spijkers. Zo ontdekte hij dat spijkers in Noorwegen vaak vierkant zijn. Vierkante spijkers zijn moeilijker uit een blok hout te verwijderen dan ronde spijkers.
In Italië raakte hij aan de praat met een Nederlandse vrouw, wiens man schoenmaker was. Hij kreeg diverse spijkers mee.

Een 'spijkerwindwijzer' met de letters
MPS, ofwel Martien Pepers Spijkers
Spijker fiets

Er zijn veel soorten spijkers:

  • van hout, eigenlijk pinnen, die gebruiken schoenmakers om leer onder schoenen vast te zetten; houten pinnen maken minder lawaai dan metalen spijkers en ze slijten mee met het leer,
  • van zink, voor het vastzetten van zinken platen,
  • koper bij het plaatsen van dakbedekking, deze spijkers roesten niet,
  • aluminium,
  • staal
Punaises zijn
afwijkende spijkers
Brievenstandaard
Louis Nagel

Goed kijken levert ook wel eens wat leuks op: zo stond er in Spanje een boom waar ooit een zwarte band omheen zat, de band was allang weg, maar de spijkers zaten er nog. Nu hebben ze een plekje in de verzameling. Martien heeft een bijzonder vervormd exemplaar, deze heeft een tijdje in een band van een motorfiets gezeten.

Ook heeft hij balpennen en flessenopeners in de vorm van een spijker.

De meest bijzondere spijker is er één uit een oude boerderij. Deze boerderij was100 à 200 jaar oud uit Vorstenbosch. De boerderij werd deels gesloopt en daarna gerenoveerd. Er zat een spijker van 30 centimeter in met logo! Een ovaal en de initialen WC, letters in spijkers zijn vaak een afkorting van een aannemer die aan het werk was. Als iemand weet waar de letters in dit logo voor staan, stuur dan graag een berichtje per e-mail.

Ook heeft hij een spijkertje met een bijzondere bovenkant. Het spijkertje lijkt een kroontje te hebben met 4 inkepingen. Waar werd deze spijker voor gebruikt?

Weetjes:

  • In het dagelijks spraakgebruik wordt vaak over spijkers gesproken, terwijl een draadnagel wordt bedoeld. Een spijker is daarentegen een stukje smeedwerk, vierkant in doorsnede en taps toelopend.
  • Spijkers waarmee spoorwegbielzen vastgezet worden, hebben een nummer. Dit heeft te maken met het jaartal waarin de bielzen geplaatst zijn.
  • Een meetspijker of meetnagel met als officiële naam kernnetbout wordt in Nederland gebruikt door landmeters van het kadaster om een meetpunt te markeren, meetspijkers zijn van roestvast staal, brons of messing.
    Klik hier of op de afbeelding hiernaast voor meer informatie.
    Martien zoekt meetspijkers voor uitbreiding van zijn verzameling.
  • In gedoofde kampvuren liggen vaak (vervormde, zwart geblakerde) spijkers.
  • Hoefsmeden gebruiken verschillende spijkers voor het vast zetten van hoefijzers bij paarden.
  • Prikkeldraad wordt met krammen vastgezet, krammen zitten ook in de verzameling.
  • Spijkers voor een schiethamer zitten nu op een rol, maar 'vroeger' werden ze één voor één geplaatst in een houder en weggeschoten met een schietpatroontje met kruid.
  • Schoenmakers gebruiken ookwel houten pinnen, deze worden in een wok verhit, zodat ze krimpen. In een schoen of klomp wordt met een els een gaatje geslagen, waar de pin in gaat. Door vocht zet de pin uit en zit dan stevig vast.
  • De Spijkerkapel is de populaire benaming van de kapel van de heilige Maria Magdalena te Esdonk bij Gemert in Noord-Brabant. Naar een oude traditie worden er roestige spijkers bij een eikenhouten Christus beeld geofferd. Deze bedevaart vindt gedurende het hele jaar plaats maar heeft haar hoogtepunt op Goede Vrijdag. De weg heen en terug moet zwijgend afgelegd worden. Zo wordt genezing gevraagd voor zweren en andere huidaandoeningen.
  • Een spijkerboom is een boom waaraan door het volksgeloof geneeskrachtige werking wordt toegeschreven. Het is een boom waarin een nagel of spijker geslagen wordt om op die manier genezing af te dwingen.
  • In het boek "Spijkers en draadnagels" van Herman Janse, in juni 2007 uitgegeven, komen alle aspecten van de spijker en de draadnagel aan bod.

Martien loopt vaak binnen bij kringloopwinkels, of koopt via 'kofferbakverkopen' en op rommelmarkten. Veel mensen weten dat hij spijkers spaart en brengen weleens spontaan een zakje spijkers.

Martien zoekt nog monsterdoosjes met inhoud die verkopers vroeger toonden aan klanten.
Spaart u spijkers of is Martien de enige ter wereld die spijkers spaart?
Wilt u meer weten over spijkers of de achtergrond er van en wilt u ruilen? Heeft u items met spijkers, zoals ansichtkaarten of postzegels met een spijker er op? Neem dan contact op met Martien Pepers, via e-mail adres:

Martien is geďnterviewd in het radioprogramma "Gezond en wel":
Interview beluisteren
Er stond een artikel over deze hobby in De Verzamelaar (nummer april/mei 2015).
Ook stond er in De Verzamelaar (nummer april/mei 2017) een artikel met vermelding van een tentoonstelling met spijkers en punaises op 23 april 2017 in Eerde

 

Interview: Madelčn Essens - foto's Hannie van Duijnhoven


© www.moetjekijken.nl