Cinderella's

Cinderella is de Engelse benaming voor Assepoester, maar daar heeft de verzameling van Martin Brouwer niets mee te maken, en ook niet met andere sprookjes. Cinderella's is ook een naam voor zegels die aan een postzegel doen denken, maar het niet zijn. Het is heel eenvoudig om te zien dat het geen echte postzegels zijn, omdat er geen naam van een land op staat en de zegels hebben vaak geen waarde aanduiding.
Als je op internet zoekt op de termen cinderella en filatelie dan is het eerste zoekresultaat een pagina van Wikipedia (de vrije encyclopedie op internet). Op Wikipedia staan 16 verschillende voorbeelden genoemd van zegels die onder de cinderella's vallen. Onder de cinderella's vallen onder andere:
- zegels voor alternatieve vormen van postvervoer (zoals stadspost of spoorwegpost),
- effectenzegels,
- fiscale zegels,
- bedrijvenzegels,
- herdenkingszegels,
- sluitzegels,
- fantasiezegels,
- promotiezegels en vervalsingen
- drukproeven die nooit tot uitgifte zijn gekomen.
Door de echte filatelisten worden deze zegels vaak gezien als schadelijke uitgiften (nepzegels). Er zijn óók verzamelaars van cinderella's.

Martin Brouwer verzamelt al meer dan 15 jaar cinderella's. Een groot voordeel van de cinderella's is dat er vrij gemakkelijk aan te komen is en de kosten zijn een stuk lager dan die van de meeste postzegels. Martin heeft al een kleine 50 jaar postzegels verzameld, dus van de prijzen weet hij wel het een en ander. Hij heeft een eigen indeling gemaakt van de cinderella's die een goede indruk geeft wat er allemaal onder valt.

De bekendste Nederlandse cinderella's zijn ongetwijfeld de Tuberculose zegels. In 1973 en 1974 gaf de Tuberculose vereniging 2 zegels uit zonder frankeerwaarde. Het waren alleen sluitzegels waarvoor je ƒ 0,25 betaalde. De opbrengst kwam geheel ten goede aan de Tuberculose vereniging. In 1906 zijn ook al postzegels uitgegeven voor de Tuberculose vereniging, maar die hadden nog wel een echte frankeerwaarde. De zegels kostten het dubbele van de frankeerwaarde en de toeslag ging naar het goede doel.

In 1976 gaven Vivo supermarkten in Nederland het TV zegel album uit. In het album kon je 120 zegels plakken die allemaal met tv-series of artiesten uit die tijd te maken hadden. Het album geeft een leuk overzicht van wat in die tijd op tv kwam. De zegels lijken op echte postzegels, met gom aan de achterkant. De zegels waren genummerd, maar er stond geen land of waarde op en deze zegels zullen dus ook nooit gebruikt zijn voor frankering van post. Martin heeft nog niet alle zegels van deze uitgifte in zijn verzameling.

Diddl-verzamelaars zijn goed bekend met het fenomeen sluitzegels. Depesche, de firma achter Diddl, heeft 12 briefpapiermappen uitgegeven met daarin 4 verschillende soorten briefpapier met een bijpassende envelop. In zo'n map zat dan ook een klein mapje met daarin 3 stroken met 6 verschillende "postzegels". In totaal zijn er dus 72 van zulke sluitzegels uitgekomen.

Martin heeft diverse van deze sluitzegels, maar hij heeft ze nog niet compleet.

Op de stadspostzegels staat nog wel een waarde aanduiding, maar geen naam van een land. De landsnaam is vervangen door de naam van een stad. Een postzegel is pas echt een postzegel als hij is uitgegeven door de post van een door de Wereldpostunie erkend land. Deze zegels worden vooral gewaardeerd als ze echt gelopen hebben. Een mooi voorbeeld van herdenkingszegels is het velletje dat bij het 25-jarig bestaan van de Efteling uitgegeven is. Het is gedrukt door Joh. Enschede en zonen in Haarlem. Er zitten 3 postzegels in het velletje met een waarde aanduiding. Onder op het velletje staat echter duidelijk "Niet geldig voor frankering".

Verzamelbeurs
In 2016 liet Martin Brouwer zijn verzameling cinderella's zien op de verzamelbeurs in Eerde.
Heeft u cinderella's voor hem? Neem contact met Martin op via of via e-mail

Door Hannie van Duijnhoven, secretaresse van de afdeling Zuid Nederland van De Verzamelaar